پروژه ۴۲ میلیارد دلاری LNG تانزانیا به توافق نهایی نزدیک شد
تانزانیا به توافق نهایی پروژه ۴۲ میلیارد دلاری LNG نزدیک شد؛ شل و اکوینور در آستانه مرحله تازه سرمایه‌گذاری
تانزانیا به تکمیل توافق‌های نهایی برای اجرای یکی از بزرگ‌ترین پروژه‌های انرژی خود نزدیک شده است؛ طرح ۴۲ میلیارد دلاری تولید گاز طبیعی مایع (LNG) که با محوریت شرکت‌های بین‌المللی شل (Shell) و اکوینور (Equinor) و مشارکت چند شرکت بزرگ انرژی در حال پیگیری است. مقام‌های دولت تانزانیا امیدوارند توافق‌های باقی‌مانده طی ماه‌های آینده نهایی شود و زمینه برای پیشبرد این سرمایه‌گذاری راهبردی فراهم آید.
بر اساس گزارش رویترز در ۱۳ اکتبر ۲۰۲۶، خامیس موسی عمر، وزیر دارایی تانزانیا، اعلام کرده است که مذاکرات مربوط به این پروژه به مراحل پایانی نزدیک شده است. با این حال، توافق نهایی هنوز امضا نشده و تکمیل فرایندهای حقوقی و اخذ تأییدیه‌های لازم همچنان اهمیت دارد.
پروژه LNG تانزانیا؛ سرمایه‌گذاری ۴۲ میلیارد دلاری در صنعت گاز
پروژه گاز طبیعی مایع تانزانیا با هدف توسعه منابع گازی فراساحلی و ایجاد تأسیسات فرآوری و صادرات گاز طراحی شده است. برآوردها نشان می‌دهد این طرح ظرفیت بهره‌برداری از حدود ۴۷٫۱۳ تریلیون فوت مکعب ذخایر گاز طبیعی را فراهم می‌کند.
این پروژه در منطقه ساحلی جنوبی تانزانیا، به‌ویژه در محدوده مرتبط با استان لیندی، از اهمیت راهبردی برخوردار است و می‌تواند در صورت اجرا، جایگاه این کشور را در بازار جهانی گاز طبیعی تقویت کند.
مذاکرات درباره این طرح بیش از یک دهه ادامه داشته است. دولت تانزانیا و شرکت‌های شل و اکوینور در ژوئن ۲۰۲۲ توافق‌نامه چارچوب اولیه‌ای را برای تعیین اصول و تعهدات طرفین امضا کردند؛ با این حال، تکمیل توافق‌های نهایی به دلیل پیچیدگی‌های تجاری، مالی و حقوقی به تعویق افتاده است.
شل و اکوینور؛ شرکای اصلی در کنار شرکت‌های بزرگ انرژی
شرکت‌های شل و اکوینور به‌عنوان گردانندگان اصلی این طرح، در کنار چند شریک بین‌المللی و شرکت دولتی تانزانیا در توسعه منابع گازی مشارکت دارند.
مهم‌ترین شرکت‌های حاضر در این پروژه عبارت‌اند از:
- Shell: شرکت بین‌المللی فعال در حوزه انرژی و یکی از گردانندگان اصلی پروژه
- Equinor: شرکت انرژی نروژی و شریک اصلی توسعه طرح
- ExxonMobil: شرکت بزرگ آمریکایی فعال در صنایع نفت و گاز
- Pavilion Energy: شرکت فعال در بازار گاز طبیعی مایع
- Medco Energi: شرکت انرژی اندونزیایی
- Tanzania Petroleum Development Corporation (TPDC): شرکت دولتی نفت تانزانیا
مشارکت این مجموعه، پروژه LNG را به یکی از طرح‌های مهم سرمایه‌گذاری مشترک میان دولت تانزانیا و شرکت‌های بین‌المللی انرژی تبدیل کرده است. با این حال، تصمیم نهایی سرمایه‌گذاری و زمان‌بندی اجرایی پروژه به تکمیل توافق‌ها و طی مراحل قانونی وابسته خواهد بود.
تأثیر پروژه LNG بر اقتصاد و درآمدهای صادراتی تانزانیا
اجرای پروژه LNG می‌تواند پیامدهای مهمی برای اقتصاد تانزانیا داشته باشد. توسعه زیرساخت‌های تولید، فرآوری و صادرات گاز، علاوه بر جذب سرمایه خارجی، ظرفیت ایجاد فعالیت‌های صنعتی و خدماتی جدید را افزایش می‌دهد.
بخش عمده گاز تولیدشده برای صادرات در نظر گرفته شده است، اما بخشی از تولید نیز می‌تواند به تأمین نیازهای بازار داخلی اختصاص یابد. این موضوع در صورت فراهم‌شدن زیرساخت‌های لازم، امکان استفاده بیشتر از منابع گاز در بخش‌های صنعتی و انرژی کشور را ایجاد می‌کند.
از جمله آثار اقتصادی بالقوه این پروژه می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- افزایش ظرفیت صادرات انرژی و درآمدهای ارزی
- جذب سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی
- توسعه زیرساخت‌های صنعتی و انرژی
- ایجاد فرصت‌های شغلی در مراحل ساخت و بهره‌برداری
- گسترش فعالیت شرکت‌های پیمانکاری، مهندسی و خدماتی
- افزایش فرصت مشارکت شرکت‌های داخلی در زنجیره تأمین پروژه
میزان تحقق این منافع به اجرای موفق طرح، شرایط قراردادها، تأمین مالی و نحوه مشارکت شرکت‌های تانزانیایی بستگی دارد.
فرصت‌های همکاری برای شرکت‌های داخلی و خارجی
یکی از موضوعات مهم در توسعه پروژه‌های بزرگ انرژی، میزان مشارکت شرکت‌ها و نیروی کار داخلی است. طبق گزارش رسانه تانزانیایی The Chanzo، دولت در حال تدوین راهبردی برای مشارکت شرکت‌ها و متخصصان تانزانیایی در پروژه LNG است؛ راهبردی که قرار است زمینه حضور فعال‌تر کسب‌وکارهای محلی و ارتقای مهارت‌های تخصصی را فراهم کند.
در صورت پیشرفت پروژه، حوزه‌هایی مانند ساخت تجهیزات، خدمات مهندسی، حمل‌ونقل، تأمین مواد و قطعات، خدمات صنعتی و پشتیبانی فنی می‌توانند فرصت‌هایی برای شرکت‌های واجد شرایط ایجاد کنند.
برای شرکت‌های ایرانی نیز بررسی ظرفیت‌های تأمین کالاهای صنعتی، مصالح موردنیاز پروژه‌های زیرساختی و ارائه خدمات فنی و مهندسی می‌تواند بخشی از ارزیابی فرصت‌های بازار تانزانیا باشد. البته امکان ورود به زنجیره تأمین این پروژه به الزامات فنی، استانداردهای موردنیاز، شرایط مناقصه، مقررات محلی و تأیید کارفرمایان وابسته است و نباید آن را به معنای وجود قرارداد یا فرصت قطعی تلقی کرد.
جایگاه تانزانیا در آینده بازار انرژی شرق آفریقا
دولت تانزانیا توسعه صنعت گاز را بخشی از برنامه گسترده‌تر خود برای تقویت زیرساخت‌های انرژی و حمایت از صنعتی‌شدن کشور می‌داند. هم‌زمان، این کشور برنامه دارد ظرفیت تولید برق خود را تا سال ۲۰۳۰ به حدود ۸ هزار مگاوات افزایش دهد و سهم منابعی را که دولت در دسته انرژی‌های پاک قرار می‌دهد، به حدود ۷۵ درصد برساند؛ منابعی از جمله برق‌آبی، خورشیدی، بادی و گاز طبیعی.
در صورت اجرای پروژه LNG و توسعه زیرساخت‌های مرتبط، تانزانیا می‌تواند نقش پررنگ‌تری در تجارت منطقه‌ای انرژی ایفا کند. با این حال، تحقق این هدف به تکمیل توافق‌های قانونی، تصمیم نهایی سرمایه‌گذاری، تأمین منابع مالی و اجرای زیرساخت‌های موردنیاز وابسته است.
جمع‌بندی؛ توافق نهایی، گام تعیین‌کننده برای اجرای پروژه
نزدیک‌شدن تانزانیا به توافق نهایی پروژه ۴۲ میلیارد دلاری LNG، تحولی مهم در مسیر توسعه صنعت گاز این کشور به شمار می‌رود. این طرح با مشارکت شل، اکوینور و دیگر شرکت‌های بین‌المللی، ظرفیت قابل‌توجهی برای توسعه صادرات انرژی، جذب سرمایه خارجی و ایجاد فعالیت‌های صنعتی جدید دارد.
با وجود پیشرفت مذاکرات، امضای توافق‌های نهایی و اخذ تأییدیه‌های لازم همچنان از مراحل تعیین‌کننده پیش روی پروژه است. بنابراین، ارزیابی آثار اقتصادی آن باید با توجه به روند نهایی‌شدن قراردادها، تصمیم سرمایه‌گذاری و برنامه اجرایی پروژه ادامه یابد.